Kraliçe 2. Elizabeth: Eski başbakanların gözünden

PA Media

Kraliçe 2. Elizabeth’in periyodunda misyona gelmiş eski başbakanlar, vefatının akabinde onu andı.

Kraliçe 1952’de tahta çıktıktan sonra 15 başbakan misyon yapmıştı.

Onlarla her hafta görüşen Kraliçe, ülkeyi ilgilendiren hususlarda bilgi almıştı.

Kraliçe’nin 70 yıllık hükümdarlığı boyunca başbakanlık yapan siyasetçilerden altısı, onun hakkındaki niyetlerini anlattı.

SİR JOHN MAJOR, 1990-97

PA Media

BBC’ye konuşan Sir John, Kraliçe ile pek çok anısının olduğunu ve görüşmelerinin “insanların hayal edebileceğinden daha farklı geçtiğini” söyledi:

“Bu görüşmelerde cümbüş vardı, mizah vardı, dedikodu vardı.

“İnsanlar Kraliçe’nin, ülkenin dört bir yanında halkın hayatına dair sahip olduğu bilginin derinliğini bilse şaşırırdı.

“Çok yeterli bir formda bilgilendiriliyordu.

“Dışişleri konusunda da, bir yabancı başkanla sorun yaşasak ‘Onun babasını bilirdim’ yahut ‘Onu yıllardır tanıyorum’ sıkıntısı. Her vakit verecek bilgece bir tavsiyesi vardı.

“Kraliçe ile görüşme, başbakanların haftalık mesaisinin daha hoşnut kısımlarındandır.”

SİR TONY BLAİR, 1997-2007

PA Media

Sir Tony Kraliçe’nin “Britanyalı olmaktan gurur duyduğumuz her şeyin bir şahısta beden bulmuş hali” olduğunu söyledi ve gençliğinden bir anı anlattı:

“Kraliçe her vakit hayatımın bir kesimiydi. Çocukken Durham kentinde yoldan geçerken onu izlemiş ve elimdeki küçük bayrağı sallamıştım.

“Sonra onun başbakanı olma, onunla öğle yemekleri yeme onuruna kavuştum. Bütün bu süreçte iktidarın ve istikrarın simgesi oldu.

“Yalnızca hürmet duyulan değil birebir vakitte sevilen biriydi. Hizmetkarlığı, terbiyesi, doğruluğu ve sadakati nedeniyle hürmet duyuluyordu. Bize gösterdiği sevgi ve alaka nedeniyle de seviliyordu.”

GORDON BROWN, 2007-10

PA Media

BBC’ye konuşan Brown, Kraliçe’nin halka hizmet etmesi nedeniyle takdir edildiğini söyledi:

“Vicdanlı, hürmetkar, şefkatli ve mizah istikameti güçlü biriydi. Sıkıcı bütçe detaylarını dinlerken bile sabırlıydı.

“Ama her şeyden öte onu öne çıkaran şey ülkeye ve anayasaya büsbütün adanmış olmasıydı.

“Tüm dünya yas tutuyor zira o merhametli, adanmış ve inanılmaz bir kamu hizmetkarıydı. Yaptığı katkıları kimse unutamayacak.

“Bir arabulucuydu. İnsanları bir ortaya getirir ve onları dinlerdi. Partizan hususlarda katiyen görüşlerini açıklamazdı. İnsanların birlik olmasını isterdi.”

DAVİD CAMERON, 2010-16

PA Media

Bir açıklama yayımlayan Cameron, Kraliçe’nin “70 yıldır hayatımızın değişmeyen bir kesimi olduğunu” söyledi ve diplomasi tecrübesini övdü:

“En uzun müddet tahtta kalan hükümdarımız olarak, çoğumuz onun olağanüstü devrinden öteki bir devir görmedik.

“70 yıldır ulusumuzun ve İngiliz Milletler Cemiyeti’nin üstünde yükseldiği bir kaya üzereydi.

“Asil ve esirgemeyen bir kamu hizmetinin daha yeterli bir örneği olamazdı.

“Bitmeyen adanmışlığı için hepimiz ona içten şükran borçluyuz.

“21 yaşında verdiği, hayatını hizmete adama kelamını her gün yerine getirdi.

“Ülkemize adanmışlığı eşsizdi ve o yüzden geride payidar bir miras bırakıyor.

“Her hafta onunla oturup, onun bilgeliğine başvurarak tavsiyeler almak büyük bir ayrıcalıktı.

“Dünyanın en büyük kamu hizmetkarı ve en tecrübeli diplomatının bilgi birikimine başvurabilmem büyük bir talihti.”

THERESA MAY, 2016-19

PA Media

BBC’ye konuşan May, Kraliçe ile her hafta yaptığı görüşmelerin kendisi için büyük bir onur olduğunu söyledi ve onun “İnsanları huzur verici bir biçimde ağırlayan şanlı bir mesken sahibi olduğunu” belirtti:

“Tabii ki o görüşmelerde nelerin konuşulduğunu asla söylemeyiz. Lakin çok bilgili ve hususlara hakim biriyle konuşuyordum.

“Çoğu kişi Kraliçe’nin hem İngiltere’ye hem de dünyaya dair gündemdeki bahisler hakkında ne kadar çok çalıştığının farkında değildir.

“Bugüne kadar tanıştığım tüm önderler ve tüm devlet liderleri içinde Kraliçe 2. Elizabeth en etkileyicisiydi.”

BORİS JOHNSON, 2019-22

PA Media

Bir açıklama yayımlayan Johnson, Kraliçe’nin “ülkenin birliği ve devamı için özverili ve serinkanlı bir şekilde” çalıştığını söyledi:

“Onun derin bilgeliği, tarihi kavrayışı ve yorulmak bilmeyen görev şuurunu anıyoruz.

“Ajandası muhtemelen zalimce ağırdı ama bunu bir sefer bile bizlere hissettirmeden on binlerce aktifliğe, yüzünde gülümsemesi, sıcaklığı ve mizah hissiyle katıldı.

“Bu sihri 70 yıl boyunca krallığının dört bir yanına taşıdı.

“Bugün ülkemizin en acı günü zira o bizi keyifli yapan eşsiz ve sade bir güçtü.

“Bu yüzden onu çok seviyorduk.

“Bu yüzden en uzun müddet hizmet etmiş ve birçok açıdan en âlâ hükümdarımızın yasını tutuyoruz.”