Türkiye Madencilik Sektörü Dış Ticaret Dengesine Nasıl Yansıyor?

Türkiye’nin dış ticaretinde ve cari işlemler dengesinde madencilik sektörünün önemi, ışık tutuyor. TÜİK verilerine göre, 2025 yılının Ocak-Haziran döneminde Türkiye’nin toplam dış ticaret açığı yaklaşık 49,4 milyar doları buldu. Bu dış ticaret açığının yüzde 40’ı madencilik sektöründen kaynaklanıyor. Özellikle altın, madencilik kaynaklı dış ticaret açığının en büyük unsuru konumunda bulunuyor. 2023 yılında dış ticaret açığı içinde altının payı yüzde 24,2 iken, bu oran 2024 yılında yüzde 16,6’ya geriledi. 2025’in ilk yarısında ise yüzde 16,2 olarak hesaplandı. Bu düşüşte, üretim artışından ziyade ithalata getirilen kısıtlamaların etkili olduğu belirtiliyor. Cari açıkta da altın ve enerji en büyük kalemleri oluştururken, Türkiye bu kalemler dışında cari fazla verebiliyor. Yani altın üretimi, cari açığın kapanmasında önemli bir rol oynayabilir.

460 MİLYAR DOLARLIK ALTIN POTANSİYELİ YERALTI HAZİNELERİNDE BEKLENİYOR

Maden sektörünün Türkiye’nin dış ticaret açığını kapatmada önemli bir rol oynayacağını belirten uzmanlar, Türkiye’nin maden üretim değeri açısından 132 ülke arasında 28’inci sırada yer aldığını ve maden çeşitliliği açısından ise 10’uncu sırada olduğunu ifade ediyor. Türkiye’nin 3,5 trilyon dolarlık maden potansiyeline sahip olduğunu vurgulayan uzmanlar, 6.500 tonluk altın potansiyelinin sadece yüzde 20’sinin günümüzde işletildiğini belirtiyor. Yerin altında, bugünkü değerlerle 460 milyar dolarlık altın rezervinin henüz keşfedilmeyi beklediği dile getiriliyor. Türkiye’nin yıllık 150-200 ton arasında değişen altın talebiyle dünya genelinde ilk 3 ülke arasında yer aldığına dikkat çeken uzmanlar, üretimin talebin yalnızca beşte biri düzeyinde olduğunu ifade ediyor. 2020 yılında 42 tonla rekor kıran altın üretiminin, geçen yıl İliç’teki Çöpler Altın Madeni’nin kapalı olması gibi etkenlerle 32 tona gerilediği belirtiliyor. Uzmanlar, Türkiye’nin madenlerini kapatmaktansa üretimi artırması gerektiğini vurguluyor.